دهداری تختی فوتبال/دست نوشته ای در تقدیر از معلم اخلاق فوتبال ایران

تورج عاطف/خبرگزاری پارس فوتبال

سال از مر گ معلم اخلاق فوتبال گذ شت و این روزها چه سخت است جای خالی او را ببینیم مرحوم پرویز دهداری در فوتبال جایش خالی است.

امروز نیکبخت واحدی بعلت تمرد از بازی در تیم ملی به دو سال دوری از تیم ملی محکوم میشود و علی کریمی نیز آنقدر بی انگیزه نسبت به پاسخگوئی به دعوتش به تیم ملی عمل کرده که همه میدانند برای پوشاندن لباس سفید تیم ملی به او و گرفتن بلی حضورش در این تیم از زبانش باید منت زیادی از او کشید و زیر لفظی بزرگی به او باید ملت ایران پرداخت کند و در پرسپولیس جائی که او خالق آن بود ضد مدیریتها به گونه ای است که برای عقد قرارداد متوسل به تکرار قرارداد ترکمنچای شده اند و این داستانهای تلخ همچنان ادامه دارد و شاید علت این باشد که در فوتبال ما دیگر کسی چون دهداری به میدان نیامد.

بسیاری دهداری را از بعد چهره شبیه هررا سرمربی بزرگ تیم اینتر میدانند و برخی رفتار های شاخص او چو ن تو جه او به تعصب به پیراهن و استفاده از جوانان با انگیزه بجای ستارگان را عاملی دانستند که نام فرگوسن ایران را به او دهند. اما شاید بزرگترین خصیصه دهداری رفتارهائی بود که از بازیکنانش انتظار داشت و اصرار به رعایت این رفتارهای اخلاقی باعث شد که او را به لقب یگانه ای چون “استاد اخلاق” بشناسند. اما میتوان پیشتر از این نیز رفت.

در تاریخ ورزش ما تنها یک نفر دیگر شبیه به دهداری و خصوصیات اخلاقی و حساسیتهائی چون او بود و این شخص کسی جز شاد روان غلامرضا تختی نیست که در اندیشه های او عشق به میهن و مبارزه جوانمردانه و رعایت به خصوصیات نیک اخلاقی نظیر جوانمردی و فروتنی و …. جایگاه ویژه ای داشتند و همین مسائل باعث نزدیکی این دو بزرگ مرد ورزش ایران میشود و شاید به همین دلیل باشد که بسیاری تختی را دهداری کشتی و دهداری را تختی فوتبال مینامند.

شادروان دهداری مردی بود که در مکتب شاهین پرورش یافت. جائی که نخست اخلاق و بعد درس و سرانجام مهارتهای تکنیکی و تاکتیکی مطرح بودند ولی این مسئله باعث نشد که شاهین هیچگاه از بهترینهای فوتبال از بعد فنی و کسب افتخارات تهی باشد. دهداری سالها در شاهین آبادان و شاهین تهران و پرسپولیس و گارد و تیم ملی ایران به دنبال ارزشهای انسانی در کنار مهارتهای فنی بود و هنگامی که پس از سالها ارزشهای جدیدی را در تیم ملی سالهای میانی دهه 80 میلادی آورد مواجه با بسیاری از مخالفتها شد. دهداری در آن سالها از ارزشهائی صحبت میکرد که این روزها بسیاری از بزرگان فوتبال نظیر پپ گواردیولا در بارسا و فرگوسن در منچستر یونایتد و آروگانز در تیم ملی اسپانیا از آن صحبت کرده و بسیاری از موفقیتهایشان مرهون آنها هستند.

دهداری از ارزش پیراهن تیمی که با آن به میدان میرویم صحبت کرد خصوصا اگر این پیراهن متعلق به یک ملت و پیراهن تیم ملی باشد و از این رو وقتی بعد از بازیهای آسیائی 1986 کره جنوبی با استعفا بهترینهای ایران مواجه شد با قاطعیت گفت ” کسی نمیتواند از تیم ملی استعفا دهد زیرا این پیراهن متعلق به هیچکس خاص نیست و تمام ایران صاحب این پیراهن هستند و من از میان پسران همین مردم تیم دیگری خواهم ساخت” و چنین نیز کرد و با جوانانی که آن روز گمنام بعدها ستارگانی نامی شدند تیم ملی ساخت که در مسابقات جام ملتهای آسیا نپال 1988 تنها با بدشانسی از سوم شد و همان جوانان که قوانین عجیب کنفدراسیون آنها را مجبور کرد که برای صعود به المپیک 1988 سئول دو بار در خاک کویت به میدان روند و در حالیکه از بعد نتیجه مساوی بودند به صرف گل خورده در زمین خودی از المپیک باز ماندند آنان نامهائی چون جواد زرینچه و نادر محمدخانی و احمد عابدزاده و مجتبی کرمانی و صمد مرفاوی و عباس سرخاب ( این بازیکن در اردوی میناب تیم ملی توسط دهداری کشف شد) مجتبی محرمی و علی افتخاری و … بودند که در کنار مرحوم سیروس قایقران و مجید نامجو و کریم باوی تیم پر افتخاری ساختند و همان تیم استخوان بندی اصلی تیم ما در راه کسب مقام قهرمان بازیهای آسیائی 1990 شد و حتی آثار آن تیم نظیر عابدزاده و نادر محمدخانی و زرینچه تا جام جهانی 1998 هم باقی ماندند.

دهداری در طی آن سالها هم ارزشهای جدیدی را دوباره بارور کرد و هم تیم ملی بزرگی از جوانان تمام ایران ساخت تا همگی بدانند پیراهن تیم ملی ارزشمند و ارزشهای انسانی بالاتر از هر غوغای ستارگان میتواند باشد. دهداری خیلی زودتر از زمان خویش زندگی میکرد و خیلی زود هم از میان ما رفت و چون رسم دیرین هنگامی که رفت همه بر گرد او جمع گشتند حتی آنانی که سخت به او و ارزشهائی که برای تعصب و روابط انسانی و جوانی و انگیزه داشت خرده گرفته بودند. مجلس ختم دهداری سراسر از مردانی بود که در هنگام حیاتش به او جفا کردند و با حضور در آن مجلس نشان دادند که چقدر حدیث ” نوشدارو بعد از مرگ سهراب تلخ است و امروز در هنگامه بی انگیزگیها برای تیمها جای او بسیار خالی است.

یادش گرامی باد.