به قلم : دکتر علی شعاری - حسن غربالی مقدم
همگان بیاد داریم که دهه هفتاد را می توان زمان اوج فوتبال آذربایجان نامید. در زمینه بازیکن سازی ، تیم داری، داوری، برگزاری تورنمنت های بین المللی و برگزاری مسابقات حساس کشوری و بین المللی این خطَه نام خویش را در دفتر خاطرات فوتبال ایران به نیکی و بزرگی ثبت نمود.
در این مقال قصد داریم نیم نگاهی هر چند کوتاه ولی از روی دردی چندین ساله به مقوله داوری بپردازیم. زمانی که اسب فوتبال آذربایجان همیشه در کورس قهرمانی و رده های بالای جدول می تازید و استخوان بندی تیم ملی توسط فرزندان دیار شهریار تشکیل شده بود، قافله داوران بنام و زبده آذربایجان نیز در قالب اکیپ های متعدد داوری نام خویش را در بازیهای حساس و مهم کشوری و در رده های مختلف مسابقات در لوح داوران کشور گنجانده بودند.
حضور 17 داور رده بالای ایران از آذربایجان را در مسابقات کشوری ا فراموش نخواهیم کرد.
احمد ابهرن ، محمد شجاعی ، محمد پیروزرام به عنوان داوران بین المللی و مسعود بامداد، رحمان اصلان پرویز، جواد نجفی ، مجید قوره خانچی ، علی رحیمی مقدم،رحیم رحیمی مقدم ، ناصر رحیم پور و ... از جمله داوران فعال در رده های بالای مسابقات کشور بودند.
قضاوت احمد ابهران ، به عنوان داور بین المللی در مسابقات مهم آسیائی و قضاوت دیدارهای حساس کشوری در لیگ آزادگان وجام حذفی بین تیمهای جنجالی پرسپولیس و استقلال - حضور محمد پیروز رام ، کمک داور بین المللی در بسیاری از دیدارهای آسیائی،مسابقات مقدماتی جام جهانی و حضور سایر داوران نشان از اوج قدرت و مهارت داوری آذربایجان در فوتبال ایران داشت.
اگر به این پیشینه با نگاه مثبت به عنوان لیدرهای داوری و نقطه قوت داوری استان نگاه کنیم ، بزرگترین خیر و حسن این افراد در آن زمان روحیه بخشی به داوران جوان بود بطوریکه اکثر داوران جوان به این باور رسیده بودند که اذربایجان استعداد قابل توجهی در امر داوری فوتبال دارد.
آمار منتشره از سوی کمیته داوران هیات فوتبال استان اثبات این مدعاست که حضور جوانان علاقمند به داوری در کلاسهای آموزشی ماحصل این جوَ امید است.
حال سؤال اینجاست چه عاملی باعث شده که از بیش از ششصد نفر آموزش دیده داوری اینک کمتر از صد نفر در لیست داوران فعال قرار دارند. لیستی که فقط جنبه نمایشی دارد و تعداد محدودی در حدود چهل نفر فقط از سوی کمیته داوران ابلاغ برای بازی می گیرند. این در حالی است که حتی ابلاغهای صادره از سوی فدراسیون فوتبال برای داوران مورد قبول فدراسیون ، به دلایل واهی و از روی اغراض شخصی و یا تشخیص ناکارآمد بودن ایشان توسط مسئولین کمیته داوران استان (البته روسا خود از ایام داوری شان عقده عدم قضاوت بازیهای حساس و عزای بین المللی شدن را همواره یدک می کشند) باطل می شود و به نفع کسان دیگر و خودی تغییر می یابد. چرا داوری استان باید در وضعیتی قرار گیرد که تنها یک داور در لیست بین المللی داشته باشیم و ورود ایشان به لیست نیز بر اساس ارتباطات بعضی از حامیان باشد نه بر اساس اعتقاد فدراسیون به داوری آذربایجان،که حذف وی ازلیست سال 2008 اثبات این مدعاست.
چرا برترین داور استان باید به فدراسیون بگوید تا کوبل یا کمک داوران وی از استان خودش نباشد.
چرا پیشکسوتان داوری فوتبال استان از گود آموزش ، نظارت و ... رانده شده بودندو اینک پس از 10سال چند ماهی است که با تشخیص دبیر هیات فوتبال استان (دبیری که در مسابقات جام رمضان بخاطر حمایت از تیم خود ، داورمسابقه را به باد فحش و ناسزا ، تهدید به انواع اعمال خلاف و ارعاب می کند) تعدادی از آنان دوباره به عرصه فوتبال برمی گردند. چرا اکثر داوران با استعداد ما پس از کسب مدارج بالا و رسیدن به درجه ملی از داوری خداحافظی می کنند در حالی که دارای استعداد و شایسته ادامه قضاوت برای چندین سال و پیشرفت مداوم هستند.
چرا وضعیت داوری به حدی رسیده که داوران استان زیر فشار ظلم های چندین ساله وتحمل ناکارآمدی مسئولین داوری و هیات فوتبال به ناچار در چندین مورد اقدام به نوشتن طومار و فحاشی بر علیه رئیس و دبیر و سایر داوران و گشودن دست روی دبیر کمیته داوران استان می نمایند.
چرا داوران با استعداد ما برای گرفتن حق خویش ناگزیر به فحاشی ، حاشیه سازی و ... می شوند .
چرا این مجوز به کسانی داده می شود که حدود 13 سال است بر مسند کمیته داوران استان سایه افکنده همراه با دبیر خود این چنین با روحیه فرزندان آذربایجان بازی کند .
حال سؤوال اساسی اینجاست آیا رسیدن داور دل به خواهد شخص مذکور به رده های بالای داوری باید در سایه لگد مال کردن حق و حقوق سایر داوران جوان باشد.
آری این چنین است وضعیت داوری که توسط مافیای اداره می شود و مبرهن است تخلفات نامبرده و جای بسی سؤوال است ، سکوت مسؤولین هیات فوتبال که بزرگترین سرمایه آنها که باعث اطمینان و اعتقاد عموم به آنان است، داشتن تعهد و اخلاص در کار است .
شخص ریاست هیات فوتبال که زندگی شخصی خویش را هم فدای اعتلای فوتبال استان کرده است،چرا در برابر مافیای داوری و هتک حرمت داوران توسط مسئولین هیات از جمله دبیر هیات و گرداننده داوران سکوت نموده است؟!
تحریر این مطالب برای اینجانب واقعا دردناک بود لیکن پس از ارائه این مطالب به صورت تذکر به ناچار ارائه مطلب را در این مجال و قضاوت را به عهده اهالی فوتبال می گذارم و مسلما بهترین قاضی اعمال و رفتار ما مردم هستند که خمینی کبیر (رضوان الله تعالی علیه) آنان را ولی نعمت خویش می نامید.
امید آن که توانسته باشیم قدمی در راه احقاق حق مظلومین عرصه داوری برداشته باشیم.