حمید شایسته فرد / خبرگزاری پارس فوتبال / اصفهان
چند روز گذشته ، خبری روی خروجی خبرگزاری ها و سایت های معتبر ورزشی ایران و آسیا قرار گرفت ، که باعث شوکه شدن فوتبال دوستان ایرانی بالاخص اصفهانی ها شد. این شوکه شدن بیشتر جنبه ی نگرانی داشت تا جنبه ی شگفتی. خبری که باعث تاسف ما شد ، ممنوعیت سپاهان اصفهان ، نایب قهرمان فصل گذشته ی لیگ قهرمانان آسیا ، از میزبانی در فولاد شهر بود.
اوایل دهه ی 70 شمسی جامعه ی ورزشی کشور به این فکر رسید که دهکده اي هم تراز مجموعه ی ورزشی آزادی تهران در يكی دیگر از شهر های ایران احداث کند . از آنجا که استان اصفهان در مرکزیت ایران قرار داشت و اصفهان به عنوان دومین شهر مهم کشور شناخته شده بود ، مقرر گشت این مجموعه در مدت 8 سال ساخته و استادیوم فوتبال آن در دو طرح 3 ساله به بهره برداری برسد.
از این رو زمینی به وسعت 1100 هکتار در شمالی ترین نقطه ی شهر تاریخی اصفهان به احداث دهکده ی المپیک اختصاص یافت . سال 1371 کلنگ ساخت ورزشگاه مرکزی دهکده ی المپیک ( نقش جهان ) بر زمین خورد تا طبق برنامه ی تدوین شده در سال 1377 این استادیوم 75.000 نفری آمده ی بهره برداری شود !
16 سال از آن روز ها می گذرد و دریغ از ساخت و تکمیل یکی از سالن ها و استادیوم های طراحی شده ! نمی دانیم چه اتفاقی رخ داد که فقط طرح اول آن کامل و به مدت چند سال بدونه هیچ گونه پیشرفت فيزيكي به امان خدا رها شد . به گفته کارشناسان ، دست دلالان به این مجموعه باز و به نام عمران خوردن پول از کنار احداث این ورزشگاه شروع شد . حدود سال 80 ، قطب جدیدی در فوتبال ایران به نام سپاهان شکل گرفت و از آنجايي که ورزشگاه پیر 22 بهمن اصفهان قادر به پاسخگويي این باشگاه پر طرفدار نبود ، بازی های سپاهان به ورزشگاه نیمه كاره ی نقش جهان واگذار شد که اتفاقا بسیار خوش يمن بود و پس از این جابجایی ، باشگاه اول اصفهان موفق به کسب قهرمانی های فراوان شد.
البته باید گروه طراحان و معماران این ورزشگاه را برای اینگونه طراحی تحسین کرد . به واقع نام نقش جهان برازنده ی استادیوم اصلی دهکده ی المپیک اصفهان است. زیرا در طراحی آن ، از نمای میدان تاریخی نقش جهان و حجره های اطراف آن الهام گرفته شده است. این استادیوم در دو طبقه ، با پیست تارتان به گونه ای طراحی شده که پرژکتور ها بر لبه ی سقف طبقه ی دوم قرار می گیرند.
فاز اول این استادیوم برای اولین دوره ی لیگ حرفه ای آماده ی بهره برداری شد...امابه واقع باید از مسئولین وقت پرسید چرا ورزشگاهی که به سازمان لیگ برای میزبانی سپاهان معرفی شد، دارای پیش پا افتاده ترین امکانات نبود ؟ راه های دسترسی تماماً خاکی ، دریغ از یک شیر آب و یک سرویس بهداشتی و حتی پارکینگ .
باید از مسئولین پرسید چند 6 سال دیگر باید صبر کرد تا در مرکز سرزمین پارس ، شاهد یک استادیوم تکمیل شده و مجهز باشیم؟ واقعاً باید تاسف خورد که بعد از 16 سال هنوز نتوانسته ایم یک ورزشگاه خوب بسازیم.
در سال86 ، نبود ورزشگاه نقش جهان ، رویای قهرمانی اصفهانی ها را که در عین شایستگی به فینال لیگ قهرمانان آسیا رسیده بودند بر باد داد. بعد از بازی سپاهان – کاوازاکی ، هواداران ژاپنی از این که اصفهان ، دومین شهر ایران ، فاقد ورزشگاهی زیبا و بزرگ است ابراز تعجب می کردند.
به ورزشگاه های ساخته شده ی چند سال اخیر دقت کنید. انقلاب کرج ، آیت الله کاشانی کاشان و سردار جنگل رشت. همه ی این استادیوم ها حاوی یک طراحی مشابه هستند. سردار جنگل هیچ اشاره ای به منطقه و پیشینه ی رشت ندارد ( همچنین کاشانی کاشان و انقلاب کرج ). این طراحی ها نتنها زیبا نیستند بلکه بسیار بدترکیب و فاقد هرگونه هماهنگی با موقعیت و محل احداث پروژه هستند. در واقع اصول معماری در هیچ یک از آن ها رعایت نشده است. در کجا ی دنیا اینگونه ورزشگاه می سازند؟(البته طراحی مناسب ورزشگاه یادگار امام تبریز و ثامن الائمه مشهد را می توان در این بین قابل قبول دانست اگرچه که این دو طرح نیز مانند ورزشگاه نقش جهان نیمه کاره اند) به استادیوم های انگلیس و آلمان که بدون شک زیباترین و مدرن ترین ورزشگاه های دنیا هستند، دقت کنید. زیبایی آلیانس مونیخ ، ولتینز گیلزن کرشن ، سنت جیمز پارک نیوکاسل و اولدترافورد منچستر و ده ها ورزشگاه سرتاسر این دو کشور ، را کدام استادیوم ایران دارد؟ آیا فقط باید یک زمین چمن و چند سکو احداث کنیم؟ آیا بهتر نیست به جای فاز بندی پروژه ها ، ابتدا آن ها را تکمیل و سپس از آن ها استفاده کنیم؟
برای اینکه به شما ثابت کنیم در این زمینه هم بسیار بسیار با تکنولوژی روز دنیا فاصله داریم، زیباترین و مدرن ترین ورزشگاه حال حاضر دنیا ، آلیانس آره نا ی مونیخ را مثال می زنیم.
اواخر سال 2001 میلادی ، به همت باشگاه بایرن و شخص فرانتس بکن باور بزرگ ، و طی یک همه پرسی از شهروندان مونیخی ، طرح ورزشگاه جام جهانی مونیخ به تصویب رسید. با گذشت کمتر از یک سال ، تمامی طرح ها و برنامه ها تدوین ، و در 21 اکتبر 2002 ساخت آلیانس آره نا آغاز گردید. بعد از گذشت تنها 2 سال و 6 ماه و 10 روز ( یعنی فقط 920 روز ) ، در 30 آوریل 2005 ، مدرن ترین و زیبا ترین ورزشگاه دنیا آماده ی بهره برداری گشت. این پروژه رکورد سریعترین ساخت استادیوم های ورزشی را به خود اختصاص داده است. در آن زمان 285 میلیون یورو از 345 میلیون یورو هزینه ی ساخت این پروژه را باشگاه بایرن و 60 میلیون باقی مانده را باشگاه مونیخ 1860 تامین کرد.
مسلماً این گونه ساخت و ساز ها مستلزم یک برنامه ریزی دقیق و مدیریتی قوی است. البته نباید از بودجه ی لازم نیز غافل شویم. در کشور ما ، مشکل بودجه وجود ندارد ، ( با توجه به منابع غنی نفت و گاز و حساب ذخیره ی ارزی ) .به همین جهت این گونه مشکلات (مانند پروژه ی نقش جهان ) را باید در برنامه ریزی و مدیریت جستجو کنیم. متاسفانه به هر یک از پروژه های ورزشی که نگاه می کنیم، یا تکمیل نشده اند یا اگر هم به صورت کامل در مرحله ی بهره برداری اند، با تاخیر زمانی زیاد و با طراحی بسیار نا موزون در اختیار ورزشکاران و باشگاه ها قرار گرفته اند. آیا پروژه ی شیراز ، ثامن مشهد ، یادگار امام (ره) تبریز کاملا تکمیل شده اند؟
آن قدر در تکمیل پروژه ی نقش جهان ، دست دست کردیم تا صدای AFC هم در آمد. واقعاً باید به حال سازمان ساخت و تجهیز اماکن ورزشی تاسف خورد. چرا شهری با این غنای فرهنگی ، هنری و زیبایی ، فاقد ورزشگاهی استاندارد است تا مجبور نباشیم برای میزبانی لیگ قهرمانان آسیا مداوم از مسئولین آسیایی تقاضای وقت کنیم؟
چرا زمین های چمن ایران ( به جز آزادی ) ، فاقد لوله کشی زیر زمینی و زهکشی است؟ مگر هزینه ی این جور کارها چقدر است ؟ هوای زمستان کدام شهر های ایران به سردی زمستان مونیخ است؟ آیا نمی شد با کمی مراقبت و تجهیزات کافی ( لوله کشی زیر زمینی برای گرم نگه داشتن چمن ) ، بازی های ملوان را در انزلی لغو نکرد ؟ آیا در شهر های بندری لیورپول ، بارسلون و والنسیا بیشتر از نواحی شمالی ایران ، بارندگی رخ می دهد؟ چرا کیفیت زمین شهر های شمالی تا این سطح پایین است؟
تا کی باید به زمین های آلیانس ، اولدترافورد ، برنابئو و دیگر ورزشگاه های اروپا به چشم حسرت نگاه کنیم؟