عادل فردوسی پور و یك دهه در اوج/تحلیلی بر موفقیت های برترین گزارشگر فوتبال ایران ....

درست در حدود یک هفته دیگر پرطرفدارترین و پربیننده‌ترین برنامه ورزشی كل تاریخ قریب ۵۰ ساله سیما، ۱۰ ساله خواهد شد.

بینندگان پیگیر سیما حتما به خاطر دارند این برنامه جذاب و پرطرفدار نخستین‌بار در تابستان سال ۱۳۷۸ و در شرایطی كه هنوز دو سال به شروع حرفه‌ای شدن لیگ سراسری ایران باقی‌مانده بود كار خود را آغاز نمود. عادل فردوسی‌پور گزارشگر فوتبالی كه سه سال پیش از آغاز این برنامه كار خود را در تلویزیون شروع كرده و به همراه دو جوان با استعداد و با مطالعه دیگر به نام‌های جواد خیابانی و مزدك میرزایی انقلابی برزگ را در شیوه گزارش مسابقات فوتبال از نحوه اطلاع‌رسانی به مخاطب گرفته تا روش اجرای گزارش مسابقات بنا نهاده و گزارش فوتبال را از حالت سنتی كه در طول چند دهه توسط پیشكسوتانی مانند مانوك خدابخشیان، مجید وارث و این اواخر هادی صالح‌نیا، بهرام شفیع و عباس بهروان اجرا می‌شد كاملا خارج نمودند، در آن سال پیشنهاد تولید برنامه تخصصی در حوزه فوتبال داخلی را روی میز مسوولان ورزش شبكه سوم سیما گذاشت كه خودش هم هرگز به مخیله‌اش خطور نمی‌كرد كه به زودی آن برنامه به پربیننده‌ترین برنامه ورزشی، یكی از پرمخاطب‌ترین برنامه‌های تاریخ سیما و خود او نیز به عنوان مجری به یكی از مشهورترین، صریح‌ترین و در عین حال یكی از محبوب‌ترین مجریان سیما تبدیل شود. برنامه نود برنامه‌ای بود كه در همان ماه‌های ابتدایی پخش بسیاری اظهار نظر كردند كه از برنامه ویژه فوتبالی به همین نام كه سال‌هاست از یكی از شبكه‌های ورزشی معروف كشور ایتالیا پخش می‌شود تا حدود زیادی اقتباس شده و بدون شك نام خود را از دقایق قانونی یك مسابقه فوتبال كه ۹۰ دقیقه است وام گرفته است. گرچه که خود عادل در مطلبی که با عنوان " راه اندازی 90 و مقایسه آن با نمونه های مشابه خارجی " به قلم خود در خبرگزاری پارس فوتبال درج کرده است تمام حقایق را گفته است.

...اما  اینكه یك گزارشگر در كار خود جدی بوده و برای ارتقای دانش خود به منابع و مآخذ بین‌المللی هم نیم‌نگاهی داشته باشد نكته‌ای بود كه از همان اوایل پخش برنامه به راحتی می‌شد در شخصیت فردوسی‌پور سراغش را گرفت. فردوسی‌پور در همان چند برنامه آغازین نود كه البته در آن سال‌ها شنبه شب‌ها روی آنتن شبكه سوم سیما می‌رفت آنچنان اوجی از دانش روز فوتبال به همراه اطلاعات فوق‌العاده دقیق در مورد كوچك‌ترین و پیش پا افتاده‌ترین جزئیات را به نمایش گذاشت كه حتی علاقه‌مندان پیگیر و منتقدان سیاست‌های محافظه‌كارانه برنامه‌های ورزشی سیما هم تصور وقوع آن را دست كم تا یك دهه پس از آن به خود نمی‌دادند.

تعداد مربیان، سرپرستان و مدیران عامل باشگاه‌های مختلف فوتبالی كه در برابر سیل اطلاعات به‌روز فردوسی‌پور اصطلاحا كم آورده و در برابر میلیون‌ها بیننده علاقه‌مند مجبور به بیان بیشتر حقایق پشت پرده و یا عذرخواهی شدند به هیچ عنوان عدد كوچكی نیست. دو ویژگی منحصر به فرد فردوسی‌پور كه او از آغاز تا اكنون كه یك دهه از شروع پخش برنامه می‌گذرد حفظ نموده یكی صراحت در بیان حقایق حتی حساسیت برانگیزترین آنهاست و دیگری قدرت فوق‌العاده خویشتن‌داری...

كم نبوده‌اند مسوولان مختلف باشگاه‌های ورزشی كه در طول این یك دهه در برابر سوالات محاكمه‌گونه او عنان اختیار از كف داده و به او و برنامه‌اش به شدت تاخته‌اند. بینندگان ثابت برنامه نود حتما به خاطر می‌آورند كه واكنش او در این مواقع معمولا چگونه است: اندكی سكوت تا مسوول ذیربط تا می‌تواند ناراحتی‌اش را تخلیه نماید، تغییر نكردن حالت چهره و حفظ آرامش تا سرحد ممكن كه وقتی با تعریف و تمجید فردوسی‌پور از خصایص مثبت آن مسوول ذیربط همراه می‌شود، همچون آبی است بر آتش و به این ترتیب او با یك تیر دو نشان زده؛ هم به هدف روشنگری برنامه‌اش رسیده و هم از ایجاد كدورت و قهر نمودن آن مسوول و یا آن باشگاه با برنامه‌اش جلوگیری نموده است. مصداق بارز این نوع اتفاقات در همان سال‌های آغازین پخش برنامه بود كه امیر عابدینی مدیرعامل وقت پرسپولیس بی‌رحمانه به فردوسی‌پور و تهیه‌كننده برنامه‌اش و خلاصه به همه به شدت حمله كرد اما عكس‌العمل معقول فردوسی‌پور لحظاتی بعد او را آنچنان آرام كرد كه انگار هیچ اتفاقی رخ نداده است.

با این حال او نیز همانند سایر مجریان پخش زنده تلویزیونی در مواردی اشتباهاتی دارد كه بعضا برنامه‌اش را با چالش‌های از پیش تعیین نشده مواجه می‌نماید، مانند اصرار بیش از حد بر وادار نمودن یك مقام مسوول به ذكر بی‌پرده حقایق كه گرچه خوب و بجاست ولی همیشه و در همه حال كارایی مناسبی ندارد. با این حال و صرف‌نظر از تمام این نقاط قوت و ضعف كاریزمای عادل فردوسی‌پور یكی از مهم‌ترین عواملی است كه حتی از قوت و توان خود برنامه نود هم تا حدود زیادی فراتر رفته و صراحت لهجه و به‌روز و آگاه بودن او تا حدود زیادی دیگر مجریان و حتی دیگر برنامه‌های غیر ورزشی سیما را هم تحت تاثیر خود قرار داده است.