همیشه این طور بوده که تیمهای بالای جدولی به جای شمردن امتیازات به دست آورده، امتیازات از دست رفته و فرصتهای فنا شده را حساب میکنند زیرا همین امتیازات است که قهرمان را تعیین میکند. تیم سایپا با تساوی در مقابل پرسپولیس چهارمین تک امتیاز خود در نیم فصل دوم را کسب کرد اما این آن چیزی نبود که آنها میخواستند. در واقع روش دیگر بیان این وضعیت این گونه است که سایپاییها برای چهارمین بار دو امتیاز از سه امتیاز بازی را از دست دادند. واقعیت این است که صدرنشینان کرجی در نیم فصل دوم هنوز نتوانستهاند چهره قهرمان نیم فصل اول را دوباره به رخ باقی رقیبان بکشند. این تغییر چهره حالا که استقلال به چند قدمی این تیم رسیده بهتر احساس میشود.
آن چه گذشت....
شاگردان علی دایی که نیم فصل اول را با صدرنشینی به پایان برده بودند، در هفته شانزدهم مهمان فجریهای شیراز بودند. همه آنهایی که شاهد این دیدار بودند، به خوبی میتوانند گواهی دهند که فجر تیم برتر زمین بود و حتی تساوی هم نتیجه عادلانهای برای این بازی نمیتوانست باشد. اما یاران علی دایی با استفاده از فرصتها در مقابل جوانی و کمتجربگی شاگردان غلام پیروانی موفق به کسب سه امتیاز بازی شدند. در ادامه سایپا به دیدار فولاد قعرنشین رفت و حتی دو گل هم از حریفش عقب افتاد اما با خوششانسی از آن میدان هم موفق شد یک امتیاز کسب کند. تبدیل کردن شکست به تساوی قابل تقدیر است اما سایپاییها در آن دیدار نشانی از قهرمان نیم فصل نداشتند و تیمی خسته و نامنظم نشان دادند. هفته هجدهم برای صدرنشینان همراه با پیروزی در مقابل صباباتری بود. در این دیدار شاگردان دایی بازی خوبی را ارائه دادند و موفق شدند اختلاف خود با استقلال را افزایش دهند. اما آنها میزبان مهربانی برای ملوان بودند. نارنجیپوشان نشان دادند به حضور سرمربی خود در زمین چمن حسابی عادت کردهاند و بدون او توان ارائه بازی همیشگی را ندارند. سیر ناکامیهای سایپا در نیم فصل دوم با تساوی در مقابل راهآهن قعرنشین ادامه پیدا کرد. شاگران و یاران دایی در دیداری کسل کننده تنها موفق شدند یک امتیاز از رویارویی با راهآهن به دست بیاورند.
تیمهای صبا باتری، فجر، ملوان، فولاد و راهآهن به ترتیب تیمهای دوازدهم تا شانزدهم جدول ردهبندی لیگ هستند. در واقع سایپاییها در پنج هفته ابتدایی لیگ در مقابل تیمهای پایین جدولی قرار گرفتند و از ۱۵ امتیاز ممکن تنها به ۹ امتیاز قناعت کردهاند و از کسب ۶ امتیاز بازیهای برگزار شده در تهران ناکام ماندهاند. این پنج بازی فرصت خوبی بود برای سایپا تا فاصله خود را با سایر حریفانش بیشتر و بیشتر کند اما این تیم از این بازیهای پیاپی به خوبی استفاده نکرد تا امروز به چند قدمی استقلال برسد. یاران دایی ارزش این امتیازات را در هفتههای آینده و در جدال با تیمهای قدرتمند به خوبی خواهند فهمید و در هفتههای پایانی ممکن است حسرت این فرصتهای از دست رفته را بخورند. با این وضعیت اگر تا امروز استقلال هنوز به آنها نرسیده صرفآ به دلیل نتیجهگیری مشابه این تیم در پنج هفته آغازین نیم فصل دوم است. اما کسب یک تساوی دیگر توسط صدرنشین در هفته بیست و یکم خبر خوبی برای آبیپوشان پایتخت بود.
گم شده: شخصیت قهرمانی؟
در هفتههایی که پیروزیهای سایپا به طور متوالی ادامه پیدا میکرد و آنها هر روز جای خود را در صدر جدول محکمتر میکردند، عدهای مدعی شدند این تیم شخصیت قهرمانی ندارد. یکی از نشانههای عدم وجود شخصیت قهرمانی افت تیم مدعی و موفق در هفتههای تعیین کننده لیگ و بازیهای حساس است. سایپاییها که در آن زمان این گونه صحبتها را رد میکردند، این روزها باید در عمل نیز ثابت کنند. بارها در لیگهای مختلف دنیا تیمهایی بودهاند که در یک مقطع زمانی بسیار قدرتمند نشان داده و نتایج قابل توجهی کسب کردهاند، اما عدم تداوم این نتیجهگیری و افول این تیمها باعث شده آنها در دسته تیمهای بزرگ قرار داده نشوند. اما سایپا سابقه درخشانی در تاریخ فوتبال ایران دارد و فصل گذشته هم از تیمهای قدرتمند، موفق و مدعی لیگ برتر بود و در پایان هم این رقابتها را با عنوان سومی به پایان رساند. سال جاری هم سایپاییها با حفظ یاران گذشته خود و البته اضافه کردن تعدادی از بازیکنان خوب لیگ برتر، تیم قدرتمندی را راهی بازیها کردند. آنها ابتدا با مربی آلمانی استارت زدند اما در ادامه علی دایی کار او را به دست گرفت و به خوبی از عهده مسئولیتهایش برآمد. اینها همه گواه این است که موفقیتهای سایپا در نیم فصل اول تنها یک جرقه نبوده و میتواند این نور ادامه پیدا کند. در واقع سایپا تیم کوچکی نیست و برای این جایگاه برنامههایی داشته که امروز به نتیجه رسیده است. اما نتایج ضعیف این تیم در هفتههای اخیر دوباره صدای زمزمههای منتقدانش را بلند کرده. سایپا در هفتههای آتی باید از ادعاهایش دفاع کند.
دایی جان ناپلئون!
هیچ کس نمیتواند کتمان کند که علی دایی امروز موثرترین فرد در مجموعه سایپاست. او که هم سرمربی تیم و هم بازیکنی ارزشمند و گلزنی قهار برای تیمش بوده، مسئولیت زیادی برای حفظ صدرنشینی سایپا و ادامه دادن روند مثبت این تیم دارد. علی دایی که تا امروز همچنان با غرور مثبتش به تیمش روحیه و انگیزه داده، نباید با ناکامیهای هفتههای اخیر روحیه جنگندهاش را از دست بدهد. همه شخصیت او را به خوبی میشناسیم و تایید میکنیم که همان اندازه که مسائل فنی باعث موفقیت سایپا شده، روحیه بالای این تیم و جاهطلبی شخص سرمربی هم در این صدرنشینی سهم داشته. علی دایی همیشه دوست دارد پیروز باشد؛ چه به عنوان بازیکن و چه به عنوان مربی. او شکست و اشتباه را به سختی می پذیرد؛ گرچه این روحیه گاهی میتواند به ضرر او باشد اما در جایگاهی که امروز قرار دارد، همین روحیه پیروزی طلبی و گریز از شکست بوده که تا حد زیادی به او و تیمش یاری رسانده.
اما آنچه باعث باز ماندن سایپا از راهش میشود حریفان قدر نیست. آنچه همواره بیشاز همه چیز به یک فرد موفق آسیب میزند، خود او و تصمیمات نادرست اوست. تاریخ نشانههای زیادی برای اثبات این گفته دارد. در فوتبال ما نیز نمونههای بسیاری وجود دارد که بارزترین آنهاعلی پروین است که با تصمیمات نادرست و اصرارهای بیش از حد برای ماندن، خود را از سطح اول فوتبال کشور دور کرد. همه به خوبی میدانیم که هیچ کس قدرت و توانایی این حرکت را نداشت و این اتفاق تا زمانی که ضربههای بزرگ از سوی فرد به خودش وارد نشود، غیر ممکن خواهد بود. این مثال در مجموعههای موفق هم صادق است. همیشه ضربههایی که از داخل مجموعه وارد میشود جبران ناپذیر خواهد بود. همان طور که سختترین بیماریها، بیماریهایی است که سیستم دفاعی بدن به بدن در واقع خیانت میکند و به ضرر او فعال میشود. یافتن دارو و راه درمان برای این دسته از بیماریها بسیار دشوارتر است.
اولین چیزی که بعد از چندین شکست میتواند به یک مجموعه موفق ضربه بزند، تصمیمات و رفتارهای نادرست افراد حاضر در مجموعه است. آنچه این روزها سایپا باید از آن بترسد، انتقادات دیگران یا اشتباهات داوری و حتی دستهای پشت پرده نیست. بزرگترین ضربه زمانی وارد میشود که سایپاییها باور کنند چنین عواملی میتواند مانع حرکت آنها شود. وقتی علی دایی از کسانی سخن میگوید که میخواهند مانع قهرمانی تیمش شوند، ابتدا روحیه تیم خودش را جریحهدار میکند. سایپاییها باید تا پایان تلاش خود را برای بهترین ادامه دهند و خیال دستهای پشت پرده را از خود دور کنند. حتی اگر چنین عواملی هم در فوتبال ما موجود باشد، دایی باید باور کند که ناکامیهای اخیر تا حدود زیادی به افت تیمش مربوط بوده. واقعیت این است که سایپا در هفتههای اخیر در حد و اندازه قهرمانی ظاهر نشده. با توجه به حذف استقلال از لیگ قهرمانان آسیا، این تیم روحیه زیادی کسب کرده تا ناکامی در آن مسابقات را درلیگ جبران کند. این عوامل باید باعث افزایش انگیزه و خواست سایپاییها هم برای ادامه صدرنشینی بشود تا لیگی پویا و جذاب را در هفتههای آتی شاهد باشیم. علی دایی و مجموعه سایپا نباید با تکیه بر عواملی چون اشتباهات داوری یا قصد و بدخواهی دیگران از جنگ صدرنشینی و قهرمانی عقب بکشند.
باید دید آیا علی دایی همچنان قصد دارد با بیان تئوری توطئه نقش دایی جان ناپلئون را بازی کند یا همچنان مقتدر به جدال برای قهرمانی ادامه خواهد داد.
محیا سلطانی نژادیان - فاینال شوت