سرگذشت تاريخي ورزش فوتبال

اسناد تاريخي به وضوح نشان مي دهند بازي يا نوعي ورزش بدنسازي كه عبارت بود از ضربه زدن به توپ با پا و فرستادن آن به درون توري كوچك ، در قرن دوم و سوم قبل از ميلاد در دوران فرمانروايي خاندان « هان » در ارتش چين مرسوم بوده است. همچنين اسنادي مستحكم تر نشان مي دهند مرزبندي زميني براي بازي ضربه به توپ با پا ، در شهر كيوتوي ژاپن اتفاق افتاده است. در يونان و روم قديم نيز نوعي بازي شبيه به فوتبال كنوني وجود داشته است ، البته هر تيم بيش از 27 بازيكن داشت.

به هر حال ذكر دقيق اين مطلب كه فوتبال دقيقاً كي و كجا شروع شد امري ناممكن است . اما منطقي است كه بپذيريم بازي با توپ كه مادر ورزش هاي شكل يافته كنوني است ، بيش از 3000 سال قبل در جايي روي اين كره خاكي وجود داشته است.

اما قدر مسلم آن است كه انگلستان محل تولد فوتبال جديد و اتحاديه فوتبال است و جاي هيچ شك و ترديدي در آن نيست. انگلستان همراه با اسكاتلند مشتركاً نخستين پايه گذاران فوتبال شكل يافته كنوني مي باشند.

فوتبال كه به زبان عاميانه مردم انگليس ساكر(soccer) ناميده مي شود و محبوب ترين و رايج ترين ورزش در بين مردم اين

جزيره از قرن هشتم ميلادي به بعد بوده است . اما در شروع به بازي خشن و جنگ تن به تن بيشتر شبيه بود!

بر اساس داستاني تاريخي نخستين بازي فوتبال در شرق انگلستان صورت پذيرفت و مردم محلي با سر جدا شده شاهزاده دانماركي كه در جنگ مغلوب آنان شده بود فوتبال بازي كردند. در دوران قرون وسطي شهرها و روستاهايي كه دشمن و رقيب هم بودند براي نشان دادن قدرت خود نوعي فوتبال بازي مي كردند. در اين بازي لگد زدن ، مشت زدن ، گاز گرفتن و حتي كندن يكي از اعضاي بدن حريف مجاز بود.

در سال 1869 اتحاديه فوتبال در قوانين خود شرطي را وارد كرد كه به موجب آن تماس توپ با دست كاملاً ممنوع شد و به اين ترتيب فوتبال جديد راه اندازی شد. در اين بازي توپ به نقطه مشخصي كه قبل از شروع بازي تعيين مي شد حركت داده مي شد. صدها نفر در بازي اي شركت مي كردند كه در طول قرن ها ادامه يافت.

اما از آنجا كه مسابقات اين نوع فوتبال به خشونت كشيده مي شد ، حكومت ها بسيار كوشيدند آن را ممنوع كنند. در انگليس پادشاه ادوارد سوم در سال 1331 ميلادي قوانيني در اين مورد وضع كرد وكوشيد فوتبال را متوقف كند. در اسكاتلند پادشاه جيمز اول در سال 1424 ميلادي در مجلس اعلام نمود كه هيچكس حق ندارد فوتبال بازي كند . اليزابت اول ملكه انگلستان قانوني در مجلس به تصويب رساند كه بر اساس آن براي بازيكن فوتبال مجازات زندان در مدت يك هفته در نظر گرفته مي شد و فرد خاطي مي بايست در كليسا توبه مي كرد.

اما هيچ قانوني نتوانست اين بازي را در انگليس متوقف كند ، چون فوتبال به بازي اي مردمي تبديل شده بود.

در سال 1815 كالج اتون ، مشهورترين مدرسه انگليس يك سري قوانين وضع كرد و پس از مدتي مدارس ، كالج ها و دانشگاه هاي ديگر نيز اين قوانين پيروي كردند. بعدها اين قوانين استاندارد شد و نسخه اي از آن كه اكنون به عنوان قوانين كمبريج شناخته مي شود، در سال 1848 در بسياري از كالج ها و دانشگاه هاي انگليس پذيرفته شد.

اما كم كم فوتبال به دو مكتب جدا از هم تقسيم شد. برخي كالج ها و مدارس ترجيح دادند از قوانين مدرسه راگبي پيروي كنند كه در آن به زمين انداختن حريف ، ضربه زدن به ساق پا ، حمل توپ و خلاصه تمامي قوانين قدغن شده در قوانين كمبريج كاملاً مجاز بود.

در 26 اكتبر 1863 يازده باشگاه و مدرسه لندن نمايندگان خود را به همايشي كه در ( تاورن فري مزون ) تشكيل شده بود

فرستادند تا يك سري قوانين اساسي و جداگانه براي مسابقات وضع شود. اين همايش منجر به پيدايش اتحاديه فوتبال شد.

طرفداران قوانين مدرسه راگبي دست به اعتصاب زدند و سرانجام در 18 اكتبر 1863 ميلادي انحاديه فوتبال و فوتبال راگبي از هم جدا شد.

فوتبال يا ساكر

در سال 1880 ميلادي دانشجويان دانشگاه آكسفورد لغاتي را در زبان عاميانه متداول ساختند كه بر اساس آن پسوندer  به آخر كلماتي كه آنها مخفف و كوتاه مي كردند اضافه مي شد. به عنوان مثال براي فوتبال راگبي ، لغت محاوره اي و عاميانه "راگر" یا (rugger)  وضع شد.

روزي از يكي از دانشجويان اين دانشگاه به نام جارلز ورفورد براون پرسيده شد كه آيا دوست دارد راگر بازي كند و او به شوخي پاسخ داد : نه ساكر!

او لغت (Football association) ( اتحاديه فوتبال ) را مخفف كرده و به آخر آن پسوندer اضافه كرده بود و لغت ساكر را ساخته بود.

و به اين ترتيب بود كه لغت عاميانه ساكر (soccer) براي فوتبال در انگليس رايج گرديد.

براون در يك بازي بين المللي فوتبال براي كشورش بازي كرد.

در سال 1888 ويليام مك جورج ، مدير اسكاتلندي باشگاه ايتون ويلا ، 12 باشگاه را متقاعد ساخت كه با بازي هاي منظم خانگي موافقت كنند و از بي نظمي در انجام مسابقات بپرهيزند و بدين ترتيب ليگ فوتبال انگليس پي ريزي شد.

دوازده باشگاه اوليه عبارت بودند از : اكرينگتون يا سرخپوستان قديمي، استون ويلا ، بلاك برن ، بولتون ،برنلي ، دربي كانتي ، اورتون ، نوتس كانتي ، پرستون نورت اند ، استوك سيتي ، وست بروم ويچ و ولورهامپتون .

نخستين بازي ليگ در هشتم سپتامبر 1888 برگزار شد. جك جردن ، بازيكن باشگاه پرستون نورت اند ، نخستين گل ليگ انگليس را وارد دروازه كرد.

بدين ترتيب دنياي فوتبال و يا ساكر توسعه يافت