پست زیدانیسم!

عادل فردوسی پور

...اما او كماكان محبوب است!

" زین الدین زیدان" علیرغم ضربه ای كه به ماتراتزی زد, كماكان چهره محبوب در كشور فرانسه است و اتفاقات رخداده در فینال جام جهانی, تلخی شكست را تا حد زیادی برای خروس ها قابل تحمل كرده است.
فرانسوی ها عاشق زیدان هستد! حداقل اتفاقات چند سال اخیر انها را به صرافت انداخت تا عاشق زیدان شوند.شاید تا قبل از جام جهانی 98 زیدان چهره معمولی برای فرانسوی ها به حساب می امد.حتی در طول تورنمنت هم هواداران تیم میزبان, زیزو را بازیكنی كمی فراتر از معمول می انگاشتند.اما دو گل تعیین كننده زیدان در فینال, او را در مسیری صعودی قرار داد,او به چهره محبوب فرانسه تبدیل شد.ولی این محبوبیت خیلی هم دوام نداشت,ناكامی فرانسه در جام جهانی 2002 و نمایش های نه چندان دلپذیر زیزو در تیم ملی ,او را به فكر خداحافظی از تیم ملی انداخت.
خداحافظی زیدان,به معنای خداحافظی خلاقیت,ظرافت و زیبایی از فوتبال فرانسه بود.تیم ملی فرانسه به حدی به بحران رسید كه در استانه حذف از مرحله مقدماتی جام جهانی 2006 قرار گرفت.بازگشت ناگهانی زیزو,فرانسه را متحول كرد و این تیم به راحتی جواز حضور در رقابت های جام هجدهم را كسب كرد.زیدان دوباره به الگوی فرانسوی ها بدل شده بود.

اما یكی,دو بازی معمولی در مرحله گروهی و پیروزی در بازی سوم در غیاب كاپیتان, باز هم ارزش های زیدان را زیر سوال برد.
تا اینکه او در مقابل اسپانیا نشانه های از ظرافت همیشگی اش را به نمایش گذاشت و اوج هنرنمایی اش را در برابر برزیل  نشان داد .هنرنمایی زیدان در برابر تكنیكی های برزیلی  كاملا برتری را از ان مرد به ظاهر سر به زیر و مظلوم فرانسوی كرد.رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه بهترین  تعبیر را در مورد زیدان در این بازی به كار برد:"زیدان از تمام برزیلی ها,برزیلی تر بازی كرد"

...و این زیدان متحول شده شخصا خداحافظی اش را به تعویق می انداخت.در برابر پرتغال تك گل تیمش را زد و در فینال هم جسورانه به بوفون پنالتی چیپ زد.همه چیز تا وقت اضافه عادی پیش می رفت,زیدان نبض بازی را در اختیار داشت و فرانسه تیم برتر میدان بود.اما به ناگاه ان صحنه كذایی درگیری با ماتراتزی پیش امد و بقیه داستان كه بهتر میدانید...
خیلی ها فكر می كردند,زیدان با این اقدام به ظاهر نابخردانه,از چشم فرانسوی ها می افتد و همگان او را عامل ناكامی فرانسه در فینال قلمداد می كنند اما هرگز اینگونه نشد.
بلافاصله سایتی تحت عنوان www.mercizidane.fr تاسیس شد تا همه از خدمتی كه زیدان به فوتبال فرانسه كرده تشكر كنند.هیچ كس به ان 10 دقیقه لعنتی در پایان صدوهشتمین بازی ملی زیدان توجهی نكرده بود.
رسانه های فرانسه خیلی شكست تیمشان مقابل ایتالیا را زیر ذره بین قرار ندادند,بحث اصلی این بود:ماتراتزی به زیدان چه گفته بود؟چرا پسر محبوب فرانسه چنین عكس العملی نشان داده بود.چرا او فوتبالش را اینگونه تمام كرد؟

در ابتدا خود زیدان پاسخی نمی داد,"الن میلیاچیو"مدیر برنامه های زیدان گفت:"ماتراتزی صحبت های نامربوطی به زبان اورده,ولی زین الدین اشاره ای به ان نداشته است.او معمولا خیلی خونسرد است ولی روز یكشنبه به یكباره به هم ریخت."فقط چند روزنامه فرانسوی حركت زیدان را تقبیح كردند ولی شاید ان ها هم می دانستند مردم فرانسه چنین نظری ندارند.
دغدغه اصلی همه این بود كه بفهمند ماتراتزی به زیدان چه گفته؟انواع و اقسام شایعات ساخته شد,این كه توهین نژادپرستانه شده است یا این كه به خواهر و مادرش توهین شده.به هر حال واكنش زیدان واكنشی بود كه شاید یك شخص عادی در خیابان های پاریس برابر چنین اتفاقی خودش نشان می داد,نه یك فوتبالیست حرفه ای.

"لیزارازو"در این مورد می گوید:"برای زیدان و همه كسانی كه او را دوست دارند هضم چنین اتفاقی كار دشواری است.او انقدر به كشورمان خدمت كرده كه باید او را ببخشیم."
"برنارد لاما" دروازبان سابق تیم ملی فرانسه,از زیدان طرفدارای می كند و می گوید:"او هم یك انسان است مثل بقیه. طبیعی است كه بعضی مواقع نتواند احساساتش را كنترل كند."ولی فراموش نكنید كه او بازیكنی است كه 14 بار در دوران ورزشی اش اخراج شده!"
زیدان تصمیم گرفت چهارشنبه ی بعد از فینال به شبكه پلاس فرانسه توضیح بدهد,او بازهم دقیقا نگفت ماتراتزی به او چه گفته.ولی تلویجا گفت كه به خواهر و مادرش توهین شده.او در ادامه به خاطر اقداماتی كه انجام داده عذر خواهی كرد,چرا كه خیلی از بچه ها این صحنه را دیده اند.

اخرین نظر سنجی كه در فرانسه انجام شد مشخص كرد كه بیش از 60 درصد فرانسوی ها زیدان را بخشیده اند.
به هر حال این روش مناسبی برای خداحافظی زیزو نبود,شاید اگر فرانسه فینال را نمی باخت,این چنین بر وجهه اش در مجامع بین المللی تاثیر منفی نمی گذاشت,بعد از 18 سال فوتبال حرفه ای,تحمل نكردن فقط 10 دقیقه واقعا مسخره به نظر می رسد.
اما همانطور كه قبلا اشاره شد,كارنامه زیدان خیلی هم خوب نیست.او تقریبا سالی یك بار اخراج می شد و حداقل به لحاظ اخلاقی نمی تواند ادعایی داشته باشد.او وجهه خود را خراب كرد و مطمئنا تصویر ضربه سر او به ماتراتزی,در حافظه ها به تصویری ماندگار تبدیل خواهد شد.همان طور كه پنالتی از دست رفته "باجو" در فینال جام جهانی 94 بیش از گل زیبایش به چكسلواكی در دقیقه 90 و عناوین زیادی كه كسب كرده در اذهان باقی مانده است.
ظرافت در فوتبال زیدان واقعا بی نظیر بود.تسلط مثال زدنی اش روی توپ,خونسردی خارق العاده اش و تكنیك منحصر به فردش او را به عنوان بهترین بازیكن اروپا رساند و او به مراتب از اسلاف فرانسوی اش كه قبلا این عنوان را كسب كرده بودند,بهتر بود.قبلا ریموند كوبا,میشل پلاتینی و ژان پیر پاپن این عنوان را كسب كرده بودند ولی زیدان چیز دیگری بود.

زندگی متوسط

زیزو از پدر و مادر الجزایری متولد شد.والدین او بعد از درگیری های دهه 50 الجزایر راهی مارسی فرانسه شدند.جالب این كه مارسی زیدان با استعداد را نادیده گرفت و او راهی كن شد.در 20 سالگی به بوردو پیوست و این تیم را در سال 96 به فینال جام یوفا رساند.سپس به یوونتوس رفت و با این تیم دو قهرمانی لیگ,یك سوپر جام ایتالیا,یك جام باشگاههای جهان و سوپر جام اروپا را فتح كرد.
او در اگوست سال 1994 حضورش در عرصه ملی را با ارائه بازی به یاد ماندنی در برابر جموری چك جشن گرفت,در شرایطی كه فرانسه 2-0 از حریفش عقب بود,زیدان به بازی امد و 2 گل فوق العاده به ثمر رساند.
اخلاق عجیب زیدان برای اولین بار در جام جهانی 98 به چشم امد,جایی كه در دیدار مقابل عربستان بعد از خطای فواد امین بازیكن حریف,حركتی تلافی جویانه كرد و از بازی اخراج شد.او تماشاگر برد خفیف تیمش در برابر پاراگوئه بود."امه ژاكه" بعد از این بازی به زیدان گفت:"ببین زیزو!تیم ما فقط به تو متكی نیست,اما من می دانم كه تو  این توان را داری كه ما را قهرمان جهان كنی."
داستان جذاب زیدان در جام 98 ادامه یافت و او در فینال با زدن دو گل موجبات قهرمانی فرانسه را فراهم كرد.خودش در این باره می گوید:"در شرایطی به جام جهانی فرانسه رفتم كه به خودم می گفتم بعد از سه ناكامی پیاپی در فینال ها(فینال جام یوفا با بوردو و در برابر بایرن مونیخ,و دو فینال لیگ قهرمانان با یوونتوس در برابر دورتموند و رئال مادرید),انگار هیچ وقت نمی توانم جامی بگیرم."اما او نه تنها جام جهانی را فتح كرد,بلكه دو سال بعد,جام ملت های اروپا را هم به ویترین افتخاراتش افزود.

انتقال به رئال

یك سال بعد,زیدان با قرارداد 46 میلیون پوندی راهی رئال مادرید شد,پیشنهادی كه به قول خودش نمی توانست ان را نپذیرد.او در سال 2002 با زدن گلی به یادماندنی با رئال قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا شد.خودش درباره ان گل فوق العاده می گوید:"اگر ده بار دیگر همانطور به توپ ضربه بزنم نه بار از آن ده مرتبه ، توپ بین تماشاگران می رود,خوش شانس بودم كه آن گل باورنكردنی را زدم.آن شب اصلا خوابم نمی برد.فقط فیلم گلم را تماشا می كردم."
جام جهانی 2006 و اتفاقاتش را مرور كردیم.بی شك زیدان از لحاظ فنی چهره ای از خودش به جای گذاشته كه نسل ها از ان یاد خواهد شد.فقط ای كاش ان 10 دقیقه را هم تحمل می كرد تا از هر حیث وجهه اش حفظ می شد.واقعا حیف كه با خاطره ای تلخ با زیزو وداع كردیم,اما او چهره ای دوست داشتنی باقی می ماند,شك نكنید.

تمام كارت قرمز های زیدان

1993

18 سپتامبر:در بازی مارسی-بوردو به چشم مارسل دزایی ضربه ای وارد كرد.

1995

22 اگوست:در بازی اینترتوتو بین كارلسروهه و بوردو,خطای تورستن فینكه را تلافی كرد.
20 اكتبر:به خاطر تكل از پشت از پشت روی مندی در دیدار مارتیك مقابل بوردو.

1996

23 سپتامبر:تكل دو پا در بازی با پروجا.

1997

5 ژوئن:درگیری با انریكو كیه زا در دیدار یوونتوس-پارما در مقابل دیدگان كمك داور.

1998

18 ژوئن:ضربه تلافی جویانه به فواد امین در جام جهانی مقابل عربستان.
25 اكتبر:تكل دو پا روی پائولو سوسا در بازی یوونتوس-اینتر.

1999

17 اكتبر:كارت زرد دوم به خاطر تمارض در دیدار یوونتوس مقابل رم.

2000

26 سپتامبر:تكل خشن در دیدار یوونتوس برابر لاكرونیا در لیگ قهرمانان.
24 اكتبر:  ضربه زدن با سر به یوخن كینز بازیكن هامبورگ در لیگ قهرمانان.

2004

11 فوریه:ضربه با ارنج به پابلو الفارو در دیدار سویا برابر رئال مادرید.
1 می:دومین كارت زرد به خاطر خطا به روی ژالمیلیك بازیكن دپورتیوو.

2005

23 اوریل:درگیری با الوارز بعد از خطایی كه بر روی رائول كرد در دیدار مقابل ویارئال.

2006

9 جولای:ضربه زدن با سر به ماتراتزی در دیدار فینال جام جهانی